Ervaringsdeskundigheid

Ervaringsdeskundigheid


Je kunt meedoen aan de 'Leerweg ervaringsdeskundigheid' nadat je een voortraject hebt afgelegd. Dit voortraject bestaat uit de cursus ‘Zicht Op Herstel’ en de cursus 'Werken met eigen ervaring'.

Ervaringskennis verwerven

Op je weg van herstel kom je moeilijkheden en mogelijkheden tegen. Tijdens die ervaringen verwerf je kennis hoe je daarmee kan omgaan. Als je deze persoonlijke ervaringskennis uitwisselt met anderen, dan ontstaat gezamenlijke ervaringskennis, zelfs over de grenzen van specifieke klachten heen. En daarmee kan je elkaars herstel ondersteunen, zoals in herstelgroepen of in herstelcursussen. In het algemeen verwerf je kennis door waarnemen, denken, interpreteren en toetsen. Ervaringskennis verwerf je óók door waarnemen, voelen, interpreteren en toetsen. Het met elkaar delen van ervaringskennis heeft vaak een krachtig effect, omdat een lotgenoot deze ervaringskennis zowel kan indenken als kan invoelen.

Bijvoorbeeld in een herstelcursus of herstelgroep zet je eigen waarnemingen en ervaringen in een ik-verhaal op een rijtje. Daardoor kan je ze overdenken, navoelen, interpreteren en extra kennis  ontdekken in jouw verleden en heden. Zelfs een nieuw toekomstperspectief. Je ontdekt ervaringskennis over hoe jij het beste met je klachten kan omgaan. Wat kan je wel verdragen en wat niet. Wat helpt jou wel, wat kan je beter niet doen. Wie ben je, wat kan je, wat wil je, en wat vind je echt leuk. Wat zijn jouw mogelijkheden, keuzes, bronnen, beperkingen en valkuilen. Welke maatschappelijke rollen wil en kan je vervullen. Wat kunnen anderen wel voor je doen, wat kunnen anderen beter niet doen. Dit wordt wel persoonlijke reflectie genoemd.

Vervolgens kan je leren hoe je een lotgenoot helpt om over eigen ervaringen na te denken, te verwerken tot zijn of haar verhaal en te onderzoeken welke ervaringskennis daarin schuilt. Een lotgenoot die andere klachten heeft dan jijzelf. Die andere oplossingen, mogelijkheden, beperkingen en valkuilen heeft. Die andere maatschappelijke rollen wil en kan vervullen. Er ontstaat herkenning, maar geen overeenstemming. Je accepteert de verschillen in elkaars ervaringen en ziet die als aanvullend, zodat je extra inzicht en begrip krijgt. Dit wordt wel gedeelde reflectie genoemd.
 
Tenslotte kan je leren hoe je elkaars ervaringskennis kan toetsen door vergelijken, erover nadenken, schrijven, lezen en praten. Hoe je overeenkomsten en verschillen kan ontdekken, nuanceren en combineren tot gezamenlijke kennis in een gezamenlijk wij-verhaal. Er ontstaat gezamenlijke herkenning, maar geen gezamenlijke overeenstemming. Je accepteert de verschillen in elkaars ervaringen en ziet die als aanvullend, zodat je extra inzicht en begrip krijgt. Dit wordt wel collectieve reflectie genoemd.

Ervaringsdeskundigheid ontwikkelen

Om ervaringskennis goed in te kunnen zetten heb je dus extra kundigheid of vaardigheden nodig, zoals:
- Over de grenzen van je eigen ervaring heen kijken.
- Je bewust zijn van de eigenheid van de ander.
- Respecteren van andermans stijl van omgaan met kwaliteiten en steun.
- Reacties van de ander inschatten.
- Van mening kunnen verschillen.
- De ander uitnodigen tot oplettendheid en actieve houding.
- Anderen leren zichzelf te helpen.
- Eigen ervaring pas inzetten als dit de ander meerwaarde oplevert.
- Eigen verhaal helpen samenstellen.
- Aandachtig open vragen stellen, actief luisteren, adequaat reageren.
- Betekenis en kennis helpen ontdekken in ervaringen van de ander.
- Respectvol commentaar geven en ontvangen, inclusief suggestie voor verbetering.

Om ervaringskennis goed in te kunnen zetten in groepsverband heb je nog extra vaardigheden nodig, zoals:
- Gezamenlijk kennis ontdekken, delen, toetsen, nuanceren, toepasbaar maken en vastleggen.
- Beweringen toetsbaar maken.
- Dienstbaar leiderschap ontplooien: zoveel mogelijk steunen, zo min mogelijk leiden.
- Rekening houden met fases van groepsontwikkeling.

Ervaringskennis is pas waardevol als je deze zo inzet dat een ander deze kennis kan gebruiken voor zijn of haar herstel. Als je kennis kan koppelen aan de juiste vaardigheid of kundigheid dan kan je spreken van toepasbare ervaringsdeskundigheid.

Kundigheid of vaardigheden ontwikkelen kan je dus niet alleen doen. Het is noodzakelijk om samen ervaringen, verhalen en ervaringskennis te delen, toetsen, en nuanceren. Ervarings-(des)kundigheid is niet zozeer gekoppeld aan personen, maar eerder aan zelfhulpgroepen of herstelgroepen. Deze groepen zijn in staat gezamenlijke ervaringskennis te verwerven en kundigheid in de praktijk aan te leren. Deze gezamenlijke kennis is breed toepasbaar, over de grenzen van ziektebeelden heen. Het is geen theoretisch bewezen kennis, maar praktisch doorleefde kennis, waarin gedeelde waarden vallen te ontdekken.

Social Media

fb  tw

Regionale Cliënten Organisatie De Hoofdzaak is een professionele organisatie die zich ten doel stelt de positie van cliënten uit de Geestelijke Gezondheidszorg en/of de verslavingszorg te verbeteren.
De Hoofdzaak is aangesloten bij "Wij zijn MIND" en werkt samen met Zorg Voor Elkaar Alkmaar. De Hoofdzaak is Crisiskaart® verstrekker in Noord Holland Noord

Copyright © 2018. RCO De Hoofdzaak · Techniek: Cornic · Privacy · Disclaimer · Sitemap