ELLES (47) NA BURN-OUT NU VOORBEELD VOOR LOTGENOTEN

Elles (47, moeder van drie kinderen) had een goede baan bij de belastingdienst en een druk sociaal leven toen ze tien jaar geleden tijdens een vakantie in Denemarken plotseling last kreeg van hartkloppingen en hyperventilatie. Daarna werd ze zieker en zieker. Diagnose: een burn-out. ‘Je gaat geloven dat je niet meer deugt’.

Ze had de signalen wel gehad: hoofdpijn, last van de schouders en onrustig slapen. Maar voor Elles was dat geen reden om gas terug te nemen. ‘Ik geloofde dat ik de hele wereld aankon. Ik kon ook geen ‘nee’ zeggen als ik ergens voor werd gevraagd.’
Maar op vakantie in Denemarken ging het mis. ‘Daar was het heel rustig. Daardoor kwam het eruit. Ik voelde me alsof ik zwaar de griep had met hartkloppingen en hyperventilatie. Ik kon niet meer tegen licht en geluid. Ik ging naar het strand, maar ik werd gek van de golven. Vreselijk wat een geluid. Alles kwam heel heftig binnen.’
Ze ging toch weer aan het werk, totdat ze haar pen niet meer kon vasthouden en naar huis moest worden gebracht.

Zwarte jaren

Het was het begin van twee zwarte jaren. ‘Ik bracht vrolijk mijn kinderen naar school, maar daarna dook ik mijn bed in. Ik kon helemaal niets meer. Ik heb zelfs gedacht dat het voor iedereen beter zou zijn als ik er niet meer zou zijn.’
Werken zat er niet meer in. ‘Mijn werk was heel belangrijk voor me. Mijn leidinggevende belde me elke week. Het was goed bedoeld, maar ik vond het heel vervelend om me steeds weer te moeten verantwoorden. Ik had zo’n schuldgevoel. Ik wilde wel naar mijn werk, maar ik kon niet. Toen ik na twee jaar werd ontslagen, viel er een last van mijn schouders.’
Acht jaar later heeft Elles geleerd met haar ‘beperking’ om te gaan. ‘Ik zal niet meer kunnen werken in de maatschappij. Ik kan niet met werkdruk omgaan. Maar ik heb nu een goed leven. Ik kan weer genieten.’
Ze is nu een voorbeeld voor lotgenoten. Voor de Regionale Cliënten Organisatie De Hoofdzaak verzorgt ze de cursus ‘Herstellen doe je zelf’, die ze zelf ook als cliënt gevolgd heeft. ‘De cursisten weten dat wij ook zo diep in de put hebben gezeten. Wij geven ze kracht. Ik zit ook in de locatieraad van de GGZ West-Friesland. Door vrijwilligerswerk te doen, probeer ik mij toch een beetje nuttig te voelen.’ Elles heeft ook in therapie gezeten bij de GGZ NHN. ‘Heel belangrijk is verder dat ik vanaf het begin thuishulp heb gehad. Die ondersteuning heb ik nog steeds nodig.’
In het kader van de Dag van de Psychische Gezondheid, die als thema ‘stress’ had, werden er onlangs allerlei activiteiten gehouden. Volgens Vincent Smit, expertverpleegkundige bij de GGZ NHN, zijn er veel vooroordelen over stress. ‘Er wordt gezegd dat mensen die aan stress lijden hun werk niet aankunnen of lui zijn. Terwijl het vaak mensen betreft die juist perfectionistisch zijn en ambitieus. Verder gaat het vaak om mensen die moeilijk om hulp vragen.’ Stressklachten komen veel voor. Smit: ‘Twaalf op de honderd bezoeken aan de huisarts hebben te maken met werkstressklachten.’

‘Maak ’t bespreekbaar’

Waaraan herken je stress? ‘Het begint met lichamelijke klachten als: vermoeidheid, spierpijn, hoofdpijn, buikpijn, hartkloppingen, hyperventilatie en slaapproblemen’, zegt Vincent Smit, expertverpleegkundige bij de GGZ NHN.
Deze klachten worden vaak gevolgd door paniekaanvallen. ‘Ook wordt het negatieve zelfbeeld sterker’, aldus Smit.
Hij raadt mensen met bovengenoemde klachten aan om snel hun problemen bespreekbaar te maken (bijvoorbeeld bij de huisarts). Vaak gaat het om werkgerelateerde klachten. Smit: ‘Ga eerst na wat stress veroorzaakt. Vaak zijn aanpassingen nodig. Houd je aan de werktijden en bouw rust in. Verder houdt de GGZ groepscursussen over hoe om te gaan met werkstress.’

Nuttige websites voor info en stresstests zijn: www.nuevenniet.com; www.ggz-nhn.nl; www.mentaalvitaal.nl en www.rcodehoofdzaak.org

Roel van Leeuwen

Eerder verschenen in het Noordhollands Dagblad op 9 oktober 2010